Astronotlarla telsiz üzerinden doğrudan iletişim kurmak, amatör telsizcilik (ham radio) aracılığıyla mümkündür. Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) üzerindeki mürettebatın birçoğu lisanslı amatör telsizcidir ve boş zamanlarında yeryüzündeki amatörlerle rastgele, planlanmamış sesli görüşmeler yapabilmektedirler.
İşte bu iletişimi gerçekleştirmek için izlemeniz gereken temel adımlar:
1. Gerekli Ekipman
Astronotlarla iletişim kurmak için çok karmaşık sistemlere ihtiyacınız yoktur, ancak doğru kurulum önemlidir:
- Telsiz: 2 metre bandında çalışan bir FM telsiz (el telsizi veya araç telsizi) gereklidir. 5 Watt gücündeki bir el telsizi ISS tam tepenizden geçerken yeterli olabilirken, ufka yakın geçişlerde 25-100 Watt arası bir çıkış gücü daha sağlıklı sonuç verir.
- Anten: Basit bir dikey anten (rubber duck veya araç anteni) kullanılabilir. Ancak, sinyali daha net almak ve göndermek için ISS'nin gökyüzündeki hareketini takip edebileceğiniz yönlü bir Yagi anten (örneğin "Arrow Antenna") kullanılması tavsiye edilir.
2. Frekans Ayarları
ISS ile iletişim "split-frequency" (ayrık frekans) yöntemiyle yapılır; yani dinleme ve gönderme farklı frekanslarda gerçekleşir.
- Dinleme (Downlink): Dünya genelinde tüm bölgeler için 145.800 MHz FM.
- Gönderme (Uplink): Türkiye'nin de içinde bulunduğu ITU Bölge 1 (Avrupa, Afrika, Rusya) için 145.200 MHz FM kullanılmalıdır.
- Önemli Not: Asla 145.800 MHz (dinleme kanalı) üzerinden gönderme yapmamalısınız.
3. Zamanlama ve Takip
Astronotlar her zaman telsiz başında değildir. Başarılı olmak için ISS'nin bulunduğunuz konumun üzerinden ne zaman geçeceğini bilmelisiniz:
- Takip Yazılımları: ISS'nin geçiş zamanlarını ve gökyüzündeki açısını öğrenmek için AMSAT Online Pass Predictions, Heavens-Above veya ISS Detector gibi uygulamaları kullanabilirsiniz.
- Mürettebatın Çalışma Saatleri: Astronotlar genellikle 07:30 – 19:30 UTC saatleri arasında uyanıktır. Rastgele görüşmeler için en uygun zamanlar, mürettebatın uyandıktan yaklaşık bir saat sonraki veya uyumadan bir saat önceki kişisel zamanları ile hafta sonlarıdır.
4. Teknik Zorluklar: Doppler Etkisi
ISS saatte yaklaşık 28.000 km hızla hareket ettiği için radyo sinyallerinde Doppler kayması oluşur.
- ISS size yaklaşırken sinyal frekansı yaklaşık 3.5 kHz daha yüksek (145.8035 MHz), sizden uzaklaşırken ise daha düşük (145.7965 MHz) algılanır.
- Net bir ses elde etmek için geçiş sırasında telsizinizin frekansını manuel veya yazılım yardımıyla küçük adımlarla ayarlamanız gerekebilir.
5. Diğer İletişim Yolları
- FM Tekrarlayıcı (Cross-band Repeater): Astronotlar telsiz başında olmasa bile, ISS üzerindeki tekrarlayıcıyı kullanarak diğer amatör telsizcilerle görüşebilirsiniz. Bunun için çıkış (uplink) 145.990 MHz (67 Hz ton ile), giriş (downlink) ise 437.800 MHz olarak ayarlanmalıdır.
- SSTV (Yavaş Taramalı Televizyon): Bazen astronotlar 145.800 MHz üzerinden uzaydan çekilmiş fotoğraflar yayınlarlar. Bu sinyalleri uygun yazılımlarla (örneğin MMSSTV) çözerek resim haline getirebilirsiniz.
- ARISS Programı: Okullar ve eğitim kurumları, ARISS programı aracılığıyla astronotlarla önceden planlanmış, 10 dakikalık soru-cevap seansları düzenleyebilirler.
Özetle: Bir el telsizi ve uygun bir antenle, ISS'nin geçiş saatlerini takip ederek 145.800 MHz'den dinleme yapmaya başlayabilir, bir astronotun genel çağrısını duyduğunuzda 145.200 MHz'den cevap vererek hayatınızın en heyecan verici görüşmesini gerçekleştirebilirsiniz.